Sıkça Sorulan Sorular

Define, Türkiye ekonomisi ve bireysel finans yönetimi üzerine bağımsız araştırma ve analiz yürüten bir içerik platformudur. 2013 yılında Ankara'da kurulan platform; ekonomistler, finans analistleri ve veri araştırmacılarından oluşan bir ekip tarafından yürütülmektedir. İçeriklerimiz herhangi bir finansal ürün satışıyla ilişkilendirilmez.

Hayır. Define'de yayımlanan tüm makaleler, analizler, rehberler ve raporlar yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amacıyla hazırlanmıştır. Hiçbir içerik kişiselleştirilmiş yatırım tavsiyesi, finansal danışmanlık veya belirli bir finansal ürün için öneri olarak yorumlanamaz. Yatırım kararları almadan önce lisanslı bir finansal danışmana başvurmanızı önemle tavsiye ederiz.

Platformun gelirleri yalnızca reklam ve araştırma hizmetlerinden elde edilmektedir. Herhangi bir siyasi parti, yatırım kuruluşu veya ticari çıkar grubuyla editoryal bağımsızlığımızı kısıtlayacak nitelikte ilişkimiz bulunmamaktadır. Tüm analizlerde veri kaynakları açıkça belirtilir; olası çıkar çatışmaları varsa okuyucularla paylaşılır.

Ana sayfamızın bülten bölümüne e-posta adresinizi girerek ücretsiz haftalık bültene abone olabilirsiniz. Bültenimiz her Pazartesi sabahı gönderilir ve o haftanın öne çıkan ekonomik verilerini, politika gelişmelerini ve yeni analiz özetlerini içerir. Aboneliğinizi istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.

TÜİK'in açıkladığı TÜFE, geniş bir tüketici sepetinin ağırlıklı ortalama fiyat değişimini ölçer. Ancak bireysel enflasyon deneyimi, kişisel harcama alışkanlıklarına göre önemli ölçüde farklılaşabilir. Kiracılar kira artışlarını, araç sahipleri akaryakıt fiyatlarını, çocuklu aileler gıda ve eğitim artışlarını daha yoğun hisseder. Bu nedenle "kişisel enflasyon oranınız" resmi TÜFE'den çok daha yüksek veya düşük olabilir.

Merkez bankasının politika faizini artırması birkaç kanal aracılığıyla enflasyonu düşürür: (1) Kredi maliyetleri artar, bu da tüketim ve yatırım talebini kısar. (2) Döviz kuru üzerinde değerlenme baskısı oluşturarak ithal mal fiyatlarını frenler. (3) Para ve sermaye piyasalarında beklenti çıpası sağlar. Ancak bu mekanizmaların işlemesi genellikle 6-18 aylık bir gecikmeyi gerektirmektedir.

Bu sorunun yanıtı, enflasyon oranı ile sunulan faiz oranının karşılaştırmasına bağlıdır. Reel faiz (nominal faiz eksi enflasyon) pozitif ise tasarruf hesabı reel anlamda değer katıyor demektir. Negatif reel faiz dönemlerinde ise hesapların satın alma gücünü koruma kapasitesi sınırlıdır; bu durumda TÜFE endeksli araçlar veya altın gibi enflasyon koruması sağlayan seçenekler daha uygun olabilir.

Yabancı para hesapları, TL'nin değer kaybedeceği dönemlerde satın alma gücü koruması sağlayabilir; ancak bu strateji de riskten bağımsız değildir. Kur değerlenmesi yaşandığında döviz mevduatı TL bazında negatif getiri üretebilir. Ayrıca döviz mevduatları enflasyona karşı korunma aracı olarak tasarlanmamıştır; pek çok finansal uzman bu varlığın portföyün tamamı yerine belirli bir oranını oluşturmasını önerir.

Finansal danışmanlık literatüründe standart öneri, aylık temel giderlerin 3-6 katı büyüklüğünde bir acil fon tutulmasıdır. Yüksek enflasyon ortamında bu fonun nominal değerinin korunması da önemlidir. Acil fon; likit, kolayca erişilebilir ve düşük riskli araçlarda (kısa vadeli mevduat, para piyasası fonu gibi) tutulmalıdır. Bu fon yatırım hesabı değildir; birincil amacı beklenmedik harcamalar için tampon işlevi görmektir.

Kredi kartı borçları, tüketici kredileri arasında en yüksek faiz oranına sahip olanlardır. Yüksek enflasyon dönemlerinde bankaların kredi kartı faizleri de yüksek seyredebilmektedir. Tavsiye: Aylık ekstrenizi tam tutarıyla ödeyin ya da hiç borç taşımayın. Eğer mevcut borcunuz varsa, avalanche yöntemiyle (en yüksek faizliden başlayarak) sistematik biçimde kapatın. Ek taksitlendirme genellikle toplam maliyeti artırır.

Konut, tarihi olarak enflasyona karşı korunma sağlayan bir varlık sınıfı olarak kabul görmüştür. Ancak yüksek faiz ortamında mortgage maliyeti önemli ölçüde artar ve bu durum konut alımının finansal mantığını değiştirebilir. Karar verirken; aylık mortgage ödemesinin gelire oranı, alternatif kira-satın alma maliyeti karşılaştırması, bölgesel konut fiyat dinamikleri ve kişisel finansal durum göz önünde bulundurulmalıdır. Bu kararı almadan önce lisanslı bir finansal danışmana başvurmanızı tavsiye ederiz.